ପଞ୍ଜାବରେ ରବିନ୍ ହୁଡ୍ ଥିଲେ ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି, ଜାଣନ୍ତୁ ରୋଚକ ତଥ୍ୟ
ପଞ୍ଜାବ ଭୂମି ଏପରି ବୀରମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ କରିଛି ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟାୟ, ଅତ୍ୟାଚାର ଏବଂ କ୍ଷମତାର ଦମନ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବା ଅପେକ୍ଷା ସଂଘର୍ଷର ରାସ୍ତା ବାଛିଥିଲେ । ଏପରି ଏକ ନାମ ହେଉଛି ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି, ଯାହାକୁ ଏବେ ବି ପଞ୍ଜାବରେ ଜଣେ ଲୋକ ନାୟକ, ଜଣେ ବିଦ୍ରୋହୀ ଯୋଦ୍ଧା ଏବଂ ଗରିବଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି ଜଣେ ରାଜା କିମ୍ବା ସମ୍ରାଟ ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତା କୌଣସି ଶାସକଙ୍କ ତୁଳନାରେ କମ୍ ନଥିଲା । ସେ ମୋଗଲ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାହସିକ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଲୋକଗୀତ ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଅମର ହୋଇଗଲେ ।
ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି କିଏ?
ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟିଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ହେଉଛି- ରାୟ ଅବଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି । ସେ ୧୬ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପଞ୍ଜାବର ସାନ୍ଦଲବାର ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୫୪୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭଟ୍ଟି ରାଜପୁତ ବଂଶର ଥିଲେ, ଯାହା ପଞ୍ଜାବରେ ଗର୍ବ ଏବଂ ସାହସ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟିଙ୍କ ପରିବାର ପୂର୍ବରୁ ମୋଗଲ ଶାସନର ଟାର୍ଗେଟରେ ଥିଲା । କୁହାଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ଜେଜେବାପା ମୋଗଲ କର ନୀତି ଏବଂ ଭୂମି ଶୋଷଣକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ମୋଗଲ ଶାସନ କାଳରେ, ପଞ୍ଜାବର ଚାଷୀ ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଭାରୀ କର ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଜମିଦାର ଏବଂ ସାମନ୍ତବାଦୀମାନେ ଶୋଷଣ କରୁଥିଲେ । ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରୁଥିଲେ । ସେ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରୁ ମୋଗଲ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, କର ଆଦାୟକୁ ରୋକିଥିଲେ ଏବଂ ଲୁଟ୍ ହୋଇଥିବା ଧନକୁ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣ୍ଟି ଦେଉଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟତଃ ପଞ୍ଜାବର ରବିନ୍ ହୁଡ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟିଙ୍କ ଅବଦାନର ସବୁଠାରୁ ମାନବିକ ଏବଂ ଭାବପ୍ରବଣ ଦିଗ ହେଉଛି ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା । ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, ସେହି ସମୟରେ କିଛି ମୋଗଲ ଅଧିକାରୀ ଗରିବ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶିଖ ପରିବାରର ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ । ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି ଏପରି ଅନେକ ଝିଅଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେ ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ସମ୍ମାନର ସହିତ କରିଥିଲେ । ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀ ଏବଂ ମୁନ୍ଦ୍ରି ନାମକ ଦୁଇଟି ଅନାଥ ଝିଅଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଇଥିଲେ । ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟି ନିଜେ ଜଣେ ପିତାର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ବିବାହ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସମାଜକୁ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ମହିଳାଙ୍କ ସମ୍ମାନଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ । ଜଣେ ଜମିଦାରଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କ ଉପରେ ଖରାପ ଦୃଷ୍ଟି ଥିଲା । ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଆଁ ଜାଳି ସେମାନଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଭଟ୍ଟି ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଗୁଡ଼ ଏବଂ ତିଲ ପ୍ରଦାନ କରି ତାଙ୍କର ପିତାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିଥିଲେ ।
ମୋଗଲ ଶାସନ ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଅଧିକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସହ୍ୟ କରିପାରିଲା ନାହିଁ । ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୫୯୯ରେ ସହିଦ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଦଣ୍ଡ ମୋଗଲ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ଓଲଟା ପ୍ରଭାବ ପକାଇଲା । ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଦୁଲ୍ଲା ଭଟ୍ଟିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଅମର କରିଦେଲା । ସେ ଲୋକଗୀତ, କାହାଣୀ ଏବଂ ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ବଞ୍ଚି ରହିଛନ୍ତି ।
